Η Παλαιοχώρα ή Παλαιόχωρα είναι παραθαλάσσια κωμόπολη και λιμένας στο νομό Χανίων, στην νοτιοδυτική Κρήτη. Είναι έδρα του δήμου Καντάνου-Σελίνου και απέχει από την Κάντανο 15 χιλιόμετρα. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 1.675 κατοίκους, ενώ στην απογραφή του 2001 είχε 2.213 κατοίκους. Είναι κτισμένη σε μια μικρή χερσόνησο. Απέχει από τα Χανιά 77 χιλιόμετρα.

Η Παλαιοχώρα είναι κτισμένη πάνω σε μία μικρή χερσόνησο, ανάμεσα σε δύο κόλπους στο Λιβυκό πέλαγος. Η χερσόνησος δεν υπήρχε κατά την αρχαιότητα και το ύψωμα όπου βρίσκεται το ενετικό φρούριο ήταν ένα μικρό νησάκι, μέχρι που ο θαλάσσιος πυθμένας ανυψώθηκε εξαιτίας ενός ισχυρού σεισμού σχηματίζοντας μια χερσόνησο. Στην ανατολική ακτή της χερσονήσου υπάρχει προβλήτα για τον ελλιμενισμό πλοίων. Στο δυτικό κόλπο υπάρχει τεχνητό λιμάνι, ενώ στη νησίδα Σχιστονήσι, στο άκρο της χερσονήσου, λειτουργεί φάρος.

Και στις δύο πλευρές της χερσονήσου βρίσκονται παραλίες, μία με βότσαλα στα ανατολικά που ονομάζεται παραλία Χαλίκια ή Βότσαλα και μία με άμμο στα δυτικά που ονομάζεται Παχιά Άμμος και έχει μήκος περίπου ένα χιλιόμετρο. Τέσσερα χιλιόμετρα ανατολικά της Παλαιοχώρας, στο Γιαλισκάρι βρίσκονται άλλες τρεις παραλίες, κοντά στο φαράγγι που ξεκινάει στο χωριό Άνυδροι. Διάσπαρτοι στις παραλίες αυτές βρίσκονται μεγάλοι βράχοι που ονομάζονται Τάλως, από τον μυθικό φύλακα της Κρήτης. Δυτικά βρίσκονται οι παραλίες Ψιλός Βόλακας, Πλακάκι και Καραβόπετρα, κοντά στο Γραμμένο, μια μικρή χερσόνησο τέσσερα χιλιόμετρα ανατολικά της Παλαιοχώρας, βρίσκονται αρκετές παραλίες, δέκα χιλιόμετρα δυτικά η παραλία Κριός και ακόμη πιο δυτικά, περίπου 18 χιλιόμετρα, η παραλία Ελαφονήσι.

Βόρεια της Παλαιοχώρας βρίσκονται λοφοσειρές και ορεινοί όγκοι ύψους 300 μέτρων, οι οποίοι καταλήγουν προς στη θάλασσα σε μια μικρή πεδιάδα η οποία ονομάζεται Κάμπος της Παλαιοχώρας.

Κατά την αρχαιότητα βόρεια της Παλαιοχώρας υπήρχε η αρχαία πόλη Καλαμύδη, για την οποία λίγα είναι γνωστά. Πιθανότατα ήταν επινείο της αρχαίας Καντάνου. Η στρατηγική θέση της περιοχής ώθησε τους Βενετούς και το στρατηγό Μαρίνο Γκραντενίγκο να κατασκευάσουν ένα οχυρό το 1282, το οποίο ονόμασαν Καστέλλο Σέλινο, αναφορά σε παλαιότερο όνομα της περιοχής, το οποίο ίσως αναφέρεται στα σέλινα που φύτρωναν στην περιοχή. Το φρούριο έδωσε το όνομά του σε ολόκληρη την περιοχή, η οποία σήμερα είναι γνωστή ως Σέλινο. Το οχυρό καταστράφηκε κατά τη διάρκεια μιας επανάστασης ενάντια των Βενετών το 1332 από το Βάρδα Καλλέργη και τους άντρες του. Το φρούριο ξανακατασκευάστηκε το 1334. Το 1536, το φρούριο καταστράφηκε από τον Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα. Το φρούριο ανακατασκευάστηκε το 1595.

Το φρούριο καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς Τούρκους το 1653, οι οποίοι πραγματοποιήσαν σε αυτό κάποιες τροποποιήσεις, και δημιούργησαν ένα οικισμό στο εσωτερικό του, αλλά στη συνέχεια, μετά από συνεχείς καταστροφές λόγω συγκρούσεων, εγκατέλειψαν την περιοχή. Όταν ο Άγγλος περιηγητής Ρόμπερτ Πάσλεϊ επισκέφτηκε το 1834 και βρήκε μόνο ερείπια. Πριν το 1866 στην περιοχή υπήρχαν μόνο προσωρινές κατασκευές για την διαμονή των γεωργών και την αποθήκευση προμηθειών και εργαλείων και στάβλοι. Η περιοχή άρχισε να κατοικείται ξανά από εμπόρους ελαιόλαδου, καθώς η Παλαιοχώρα άρχισε να χρησιμοποιείται ως λιμάνι για την εξαγωγή του ελαιόλαδου της επαρχίας Κανδάνου, καθώς ήταν πιο εύκολο να μεταφερθεί εκεί παρά μέχρι τα Χανιά. Αναφέρεται ως οικισμός για πρώτη φορά στην απογραφή του 1881. Το 1897, κατά τη διάρκεια της Κρητικής Επανάστασης του 1895-1898, ο τουρκικός στρατός έσφαξε τους Χριστιανούς της Παλαιοχώρας και στη συνέχεια κατέφυγε στο κάστρο της Παλαιοχώρας, από όπου αποχώρησαν με πλοία των Μεγάλων Δυνάμεων. Μετά την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα το λιμάνι της Παλαιοχώρας γνώρισε μεγάλη άνθηση χάρις στην ακτοπλοϊκή σύνδεση με τον Πειραιά. Το 1941, κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχή, οι Γερμανοί μετά από μάχες συνέλαβαν τους υπόπτους για αντίσταση, τους φυλάκισαν και εκτέλεσαν 29. Μετά την Κατοχή, η Παλαιοχώρα άρχισε να αναπτύσσεται ως τουριστικό κέντρο, ένα από τα σημαντικότερα μαζί με την Ιεράπετρα στη νότια Κρήτη, λόγω του κλίματος, των παραλιών και των μνημείων της περιοχής. Πέρα από τον τουρισμό, σημαντικοί οικονομικοί τομείς είναι η γεωργία και η αλιεία.

Η Παλαιόχωρα είναι μια μικρή πόλη 77 χλμ νότια των Χανίων και πιστεύεται ότι είναι κτισμένη στη θέση της αρχαίας πόλης Καλαμύδη. Η πόλη βρίσκεται πάνω σε μια ακτογραμμή 11 χιλιομέτρων που βρέχεται από το Νότιο Κρητικό Πέλαγος. Η οικονομία της περιοχής βασίζεται στον τουρισμό και τη γεωργία (κυρίως πρώιμα λαχανικά που καλλιεργούνται σε θερμοκήπια και ελαιόλαδο). Έχει αναπτυχθεί ως ένας ήρεμος προορισμός διακοπών ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, όταν και ήταν δημοφιλής στους χίπις.

Η ευρύτερη περιοχή έχει πολύ καλά οργανωμένες παραλίες, αλλά και όμορφα απομονωμένα μικρά αγκυροβόλια. Εξυπηρετείται από πολλά ξενοδοχεία, εστιατόρια, ταβέρνες, καφετέριες, μπαρ, μουσεία και νυχτερινά κέντρα, ενώ υπάρχουν υποκαταστήματα τραπεζών, ταχυδρομείο, κέντρο υγείας, φαρμακεία, αστυνομικός σταθμός, ακτοφυλακή και τελωνείο. Στο λιμάνι δένουν τα πλοία που συνδέουν την Παλαιόχωρα με Σούγια, Αγία Ρουμέλη, Λουτρό, Χώρα Σφακίων και Γαύδο.

Η Παλαιόχωρα είναι παραθαλάσσια κωμόπολη και βρίσκεται στα νοτιοδυτικά παράλια της Κρήτης και σε απόσταση70χλμ. από τα Χανιά και 200χλμ. από το Ηράκλειο. Είναι κτισμένη πάνω σε μια χερσόνησο ανάμεσα σε δυο γραφικούς κόλπους. Βρέχεται από το Λυβικό πέλαγος και δίκαια θεωρείται η “Νύμφη του Λυβικού” και “Χώρα του ήλιου”.

Έχει το φυσικό προνόμιο να είναι κτισμένη ανάμεσα σε δύο κόλπους, τον ανατολικό και το δυτικό. Η μικρή χερσόνησος πάνω στην οποία βρίσκεται, ξεκινάει από τα γύρω βουνά που προστατευτικά την περιβάλλουν από δυνατούς εποχιακούς βοριάδες. Τα γνωστά μελτέμια. Τα βουνά αυτά που βρίσκονται βόρεια της Παλαιόχωρας δεν είναι επιβλητικά εξαιτίας του ύψους των (300 μ.), έχουν όμως μια ξεχωριστή ομορφιά και χάρη, γιατί με την παρουσία των πλουτίζουν το φυσικό τοπίο της περιοχής. Αυτό δηλαδή που πρωτοθαυμάζει ο επισκέπτης είναι η εναλλαγή ορεινών λοφοσειρών και όγκων, με χαμηλή βλάστηση αρωματικών θάμνων και φυτών. Το σπάνιο αυτό και κάπως άγριο τοπίο αυτόματα, με την είσοδο του επισκέπτη στην Παλαιόχωρα, διαδέχεται ένα επίπεδο και ήμερο άπλωμα, ο κάμπος της Παλαιόχωρας. Τα όριά του ασύμμετρα περιορίζει και καθορίζει η θάλασσα του Λιβυκού. Ο δυτικός κόλπος ορίζεται από ένα όμορφο τεχνητό λιμάνι στην περιοχή του τηγανιού, με το ναυτικό φάρο να προεξέχει πάνω σε μικρονησίδα (Σχιστονήσι), για τη ρότα των πλοίων που κατευθύνονται προς το Γιβραλτάρ ή αντίθετα προς τη διώρυγα του Σουέζ. Συνέχεια της ακτής αυτής είναι η ήμερη περιοχή της παχιάς άμμου που για την Παλαιόχωρα αποτελεί σημείο αναφοράς. Η πεντακάθαρη αυτή παραλία στην οποία μόνιμα κυματίζει η γαλάζια σημαία τους θερινούς μήνες δέχεται χιλιάδες λουόμενους. Ο ανατολικός κόλπος, ξεχωρίζει, διαφοροποιείται, λες και απέχει μίλια από τον πρώτο. Έχει βότσαλα και βράχια δηλ. είναι ένα συνηθισμένο ελληνικό τοπίο. Απέναντί του έχει τον ορεινό όγκο των Λευκών Ορέων που ξεχωρίζει την επαρχία μας από τα Σφακιά. Η προβλήτα που βρίσκεται στον κόλπο αυτό εξυπηρετεί τους ξένους που θέλουν να επισκεφθούν τη Σούγια, την Αγία Ρούμελη, το Λουτρό, τη Χώρα των Σφακιών, τη Γαύδο και το Ελαφονήσι.

Τα θαλασσινά αυτά ολιγόωρα ταξίδια με άνετα και εξυπηρετικά πλοιάρια που διαθέτει ο τόπος, σου εξασφαλίζουν ένα αρκετά όμορφο και πρωτότυπο ταξίδι. Έχουμε ίσως τις καλύτερες παραλίες σε όλη την Κρήτη που εκτείνονται σε 18 χλμ. εκατέρωθεν της Παλαιόχωρας.

Υπάρχουν αρκετές διαδρομές με πεζοπορία με τα ευρωπαϊκά μονοπάτια Ε4 & Ε1, αλλά και έξω από αυτά όπου όλες καταλήγουν σε μια από τις όμορφες παραλίες μας.

Άλλες θαλάσσιες δραστηριότητες είναι το κολύμπι, serfing, θαλάσσιο σκι, υποβρύχιο ψάρεμα και φωτογραφίες, jet ski, αετός, ιστιοπλοϊα, ψάρεμα…

Τα βράδια μετά από μια δραστήρια ή όχι ημέρας, μπορείτε να απολαύσετε τη βόλτα σας, το φαγητό σας και τον καφέ σας στους παραλιακούς και κεντρικούς δρόμους της Παλαιόχωρας όπου παραμένουν κλειστοί για τα οχήματα και μετατρέπονται σε πεζόδρομους με τραπεζάκια.

Με όλα αυτά η Παλαιόχωρα είναι μια ελληνική γωνιά όπου ο παραθεριστής δεν γίνεται αντικείμενο “τουριστικής” εκμετάλλευσης και απολαμβάνει με ησυχία την ανθρωπιά, την κρητική φιλοξενία, την ανεπανάληπτη φύση, τις διακοπές του. Έχετε την ευκαιρία να επισκεφτείτε αρχαιολογικούς και ιστορικούς τόπους, Βυζαντινές εκκλησίες και μοναστήρια, μουσεία…..

Το κλίμα της Παλαιόχωρας από τις αρχές Μαΐου μέχρι τέλους Οκτωβρίου είναι γλυκύτατο και η θερμοκρασία της θάλασσας το Μάιο και τον Οκτώβριο είναι υψηλότερη απ’ ότι είναι τον Ιούλιο και τον Αύγουστο σε βορειότερες χώρες της Ευρώπης.

Κατά την εικοσαετία 1975-1995 η τουριστική εξέλιξη της Παλαιόχωρας ήταν ραγδαία. Φτιάχτηκαν αξιόλογες ξενοδοχειακές μονάδες, ικανές να εξυπηρετήσουν όχι μόνο τους επισκέπτες που διακινούνται μεμονωμένα, αλλά και αυτούς που έρχονται με τα διάφορα πρακτορεία.

Σήμερα στην Παλαιόχωρα λειτουργούν πολλά εστιατόρια και ταβέρνες που προσφέρουν μια μεγάλη ποικιλία νόστιμων φαγητών. Αρκετές καφετέριες και μπαρ με σύγχρονο εξοπλισμό και απαλή μουσική, καθώς και υπαίθριες ντισκοτέκ, προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε εικοσιτετράωρη βάση, ιδίως τους θερινούς μήνες. Πολλά επίσης παραδοσιακά, αλλά γραφικά καφενεία πεισματικά θα έλεγε κανείς αντιστέκονται στη σύγχρονη εξέλιξη και πραγματικότητα.

Οι όμορφες και εκτεταμένες παραλίες που παρεμβάλλονται από το ακρωτήρι Κριός δυτικά της Παλαιόχωρας, μέχρι τον Ελιδέ και την αρχαία Αισσό, ανατολικά, προσφέρονται για κάθε είδους θαλάσσιας δραστηριότητας. Η παχιά άμμος, τα Χαλίκια, ο Κερατιδές, το Γιανισκάρι, το Πλακάκι, ο όρμος Γραμμένο και η παραλία του Κριού ικανοποιούν τις ανάγκες των παραθεριστών με οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες κι αν επικρατούν. Ο ελεύθερος χρόνος μπορεί επίσης ν’ αξιοποιηθεί γι’ αυτόν που αγαπά την πεζοπορία με κοντινούς περιπάτους στο ενετικό φρούριο της Φορτέτζας ή τους γραφικούς λόφους και τα βουνά που υψώνονται βόρεια της κωμόπολης μας.

Από την περιοχή μας διέρχεται το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 που δίνει τη δυνατότητα σ’ όσους αγαπούν το πολύωρο περπάτημα να θαυμάσουν υπέροχα και μοναδικά φυσικά τοπία μέσα σ’ ένα ζηλευτό και καθαρό περιβάλλον.

Η παραμονή του κάθε επισκέπτη της Παλαιόχωρας μπορεί να συνδυαστεί με διάφορες και καθιερωμένες πια ημερήσιες εκδρομές και επισκέψεις. Απ’ αυτές οι πιο αξιόλογες είναι: Η επίσκεψη της αρχαίας Λισσου, του φαραγγιού της Σαμαριάς ή της Αγίας Ειρήνης, της Γαύδου, του Ελαφονησιού με τις μοναδικές όμορφες ακρογιαλιές, της Κουντούρας, των βυζαντινών εκκλησιών της ευρύτερης περιοχής, καθώς και του ιστορικού και λαογραφικού μουσείου του Αζωγυρέ.

Για την εξυπηρέτηση, τόσο των μονίμων κατοίκων της Παλαιόχωρας, όσο και των επισκεπτών της, υπάρχουν υπηρεσίες όπως:

Τμήμα Τάξης, Τελωνείο, Λιμενικός Σταθμός, Υγειονομικός Σταθμός, ιδιωτικός γιατρός, Φαρμακεία, Εθνική , Αγροτική και Χανίων Τράπεζα και ΕΛ.ΤΑ, καθώς και Κοινοτικό Γραφείο Πληροφοριών.

Σημαντική επίσης είναι η προσφορά της Ενώσεως Γεωργικών Συνεταιρισμών Σελίνου, που έχει έδρα της την Παλαιόχωρα.

Λειτουργεί μία δεκαετία περίπου πριν από τη Γερμανική κατοχή ανελλιπώς μέχρι σήμερα. Αγωνίστηκε και εξακολουθεί ν’ αγωνίζεται για τα συμφέροντα των αγροτών του Σελίνου. Σήμερα είναι επανδρωμένη με το κατάλληλο προσωπικό, διαθέτει σύγχρονο εξοπλισμό και εγκαταστάσεις, και φροντίζει με κάθε τρόπο να προστατεύει τα συμφέροντα των αγροτών της περιοχής μας.